الفيض الكاشاني
283
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
سخن به ميزان فاصلهء ميان زمين و ثرّيا سقوط مىكند . » « 45 » و فرمود ( ص ) : « در روز قيامت خطاى كسانى از همه بيشتر است كه بيشتر در باطل فرو رفته باشند . خداوند در اين آيه به آن اشاره فرموده است : وَ كُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخائِضِينَ . « 46 » و نيز آيهء فَلا تَقْعُدُوا مَعَهُمْ حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ . « 47 » سلمان گويد : « در روز قيامت گناه كسانى از همه بيشتر است كه در معصيت خدا بيشتر سخن گفته باشند . » « 48 » ابن سيرين گويد : مردى از انصار از مجلسى كه مردم در آن بودند مىگذشت ولى گفت : وضو بگيريد چرا كه بعضى از گفتههاى شما بدتر از حدث است . معناى فرو رفتن در باطل همين است و آن غير از غيبت و سخنچينى و جز آنهاست كه پس از اين مىآيد ، بلكه فرو رفتن در باطل ، نقل كردن امور ممنوعى است كه پيش از اين گذشت يا آن كه آدمى در رسيدن به آنها بىآنكه نيازى به نقل آن باشد چارهانديشى كند و نيز فرو رفتن در نقل داستانهاى مربوط به بدعتها يا اديان فاسد تمام اين موارد فرو رفتن در باطل به شمار مىآيد . آفت چهارم لجاجت و نزاع است ( 1 ) لجاجت و نزاع ، نهى شده است . پيامبر ( ص ) فرمود : « با برادرت لجاجت مكن و از شوخى با او بپرهيز و در وعدهاى كه به او مىدهى خلف وعده نكن . » « 49 »
--> ( 45 ) اين حديث را بغوى در مصابيح ، ج 2 ، ص 153 ، به همان صورت مؤلف و ابن ابى الدنيا از حديث ابو هريره به سندى صحيح روايت كردهاند چنان كه در المغنى آمده است . ( 46 ) مدثر / 45 : و پيوسته با اهل باطل همنشين و همصدا بوديم . و احمد اين حديث را از حديث ابن مسعود روايت كرده است . ( 47 ) نساء / 139 : با آنها ننشينيد تا به سخن دگرى بپردازيد . چنان كه در الدّر المنثور ، ج 2 ، ص 222 ، آمده است . ( 48 ) اين حديث را ابن ابى شيبه و احمد در زهد از سلمان ( رض ) روايت كرده چنان كه در درّالمنثور ، ج 2 ، ص 221 ، آمده است . ( 49 ) اين حديث را ترمذى در ( سنن ) ، ج 8 ، ص 160 روايت كرده و گفته است اين حديث حسن و عجيب است .